Warta: największa rzeka Wielkopolski
Największa rzeka Wielkopolski i trzecia najdłuższa w Polsce. Warta płynie 808 km z Jury Krakowsko-Częstochowskiej do Odry, a jej najprzyjemniejszy kajakowo odcinek wiedzie przez Wielkopolskę – ze Śremu, obok słynnych dębów rogalińskich i pałacu w Rogalinie, aż do Poznania. Szeroka, spokojna i łatwa.
Warta – największa rzeka Wielkopolski
Warta to największa rzeka Wielkopolski i trzecia co do długości rzeka Polski, a zarazem największy dopływ Odry. Ma 808 km i tak mocno wpisała się w historię regionu, że wspomina ją nawet hymn narodowy. Przez większość biegu jest rzeką dużą i spokojną, a przez Wielkopolskę płynie szeroką, nizinną doliną, przyjazną dla kajakarzy w każdym wieku.
Choć Wartę można płynąć na wielu odcinkach, kajakarsko najprzyjemniejszy jest ten w okolicach Poznania. Ze Śremu, przez Rogalin i Puszczykowo, do samego miasta prowadzi około 50 km łatwej, szerokiej wody, obok jednych z najsłynniejszych zabytków przyrody i kultury Wielkopolski. To trasa idealna na spokojny, rodzinny spływ.
Skąd wypływa i dokąd płynie Warta
Warta bierze początek w Kromołowie koło Zawiercia, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, na wysokości około 380 metrów nad poziomem morza. Stąd płynie wielkim łukiem przez Częstochowę, Sieradz, Konin, Poznań i Gorzów Wielkopolski, aż w Kostrzynie oddaje wody Odrze. Cała rzeka mierzy 808 km, a jej największym dopływem jest Noteć.
W Wielkopolsce Warta jest już rzeką dojrzałą – szeroką, wolną i pozbawioną trudnej wody. To sprawia, że nadaje się na spokojne spływy, także dla początkujących i rodzin z dziećmi, a jednocześnie prowadzi przez jedne z najciekawszych krajobrazowo zakątków regionu.
Rogalin – dęby i pałac Raczyńskich
Największą atrakcją wielkopolskiego odcinka Warty jest Rogalin. W nadrzecznych łęgach rośnie tu jedno z największych w Europie skupisk starych dębów szypułkowych – dęby rogalińskie. Najsłynniejsze z nich noszą imiona Lech, Czech i Rus; najstarsze mają po kilkaset lat i po kilka metrów obwodu.
Tuż obok stoi pałac Raczyńskich w Rogalinie, wzniesiony w latach 1770-1776 dla Kazimierza Raczyńskiego. Dziś jest oddziałem Muzeum Narodowego w Poznaniu, z galerią malarstwa i rozległym parkiem schodzącym ku dolinie Warty. Dla wielu kajakarzy Rogalin to naturalny przystanek i najmocniejszy punkt spływu.
Wielkopolski Park Narodowy i dolina Warty
Poniżej Rogalina Warta ociera się o Wielkopolski Park Narodowy, chroniący polodowcowy krajobraz jezior, lasów i moren w rejonie Puszczykowa i Mosiny. Brzegi stają się bardziej leśne, a rzeka płynie spokojnie wśród łęgów i starorzeczy.
Dolina Warty to także ważny teren dla ptaków. Wyżej, w rejonie Pyzdr, rozciąga się Nadwarciański Park Krajobrazowy z rozlewiskami i łąkami, na których gniazdują i odpoczywają tysiące ptaków wodnych. Cały wielkopolski bieg rzeki jest więc nie tylko łatwy, ale i zaskakująco dziki jak na sąsiedztwo dużego miasta.
Warta jest też trzonem Wielkiej Pętli Wielkopolski – blisko 690-kilometrowego szlaku wodnego łączącego Wartę i Noteć w jedną wielką trasę. Płyną nią nie tylko kajakarze, ale też żeglarze i turyści na houseboatach, co czyni ją jednym z najlepiej rozwiniętych szlaków wodnych w Polsce.
Poznań nad Wartą
Wielkopolski szlak kończy się w Poznaniu, przez który Warta przepływa samym środkiem. Rzeka opływa Ostrów Tumski z gotycką katedrą – najstarszą część miasta i kolebkę polskiej państwowości. Widok na miasto z poziomu wody jest zupełnie inny niż z ulicy i stanowi efektowne zwieńczenie spływu.
Poznań jest też wygodną metą pod względem logistyki: dobrze skomunikowany koleją, ułatwia powrót na start bez własnego transportu.
Odcinki spływu Wartą: od Śremu do Poznania
Wielkopolski odcinek Warty łatwo podzielić na etapy. Górny, ze Śremu do Rogalinka, prowadzi przez Rogaliński Park Krajobrazowy, obok dębów rogalińskich i pałacu w Rogalinie – to najciekawsza i najbardziej rodzinna część. Środkowy, z Rogalinka do Puszczykowa, mija skraj Wielkopolskiego Parku Narodowego. Dolny, z Puszczykowa do Poznania, kończy się w mieście nad Wartą. Wszystkie odcinki zobaczysz na mapie poniżej – w trybie „Na spokojnie”, z udogodnieniami i stanem wody na trasie. A jeśli wolisz zaplanować spływ po swojemu, własną trasę wyznaczysz w trybie „Po swojemu”.
-
01
Śrem-RogalinekOdcinek rodzinny~24 km
Rogaliński Park Krajobrazowy – dęby rogalińskie i pałac Raczyńskich w Rogalinie.
-
02
Rogalinek-Puszczykowo~10 km
Skraj Wielkopolskiego Parku Narodowego; leśne, spokojne brzegi.
-
03
Puszczykowo-Poznań~15 km
Szeroka dolina i dojście do Poznania nad Wartą.
Praktyka i przygotowanie do spływu Wartą
Spływ Wartą w Wielkopolsce jest łatwy i przyjazny. Rzeka jest szeroka i spokojna, nie ma na niej przenosek ani trudnej wody, a wzdłuż trasy działają przystanie i wypożyczalnie. Jedyne, na co trzeba uważać, to ruch łodzi motorowych bliżej Poznania – wtedy najlepiej trzymać się brzegu.
Sezon trwa od wiosny do jesieni; duża rzeka niesie wodę stabilnie, ale po długiej suszy poziom bywa niski, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny stan wody. Dalej na zachód Warta wpływa w dziki, przyrodniczy odcinek lubuski – opisany w artykule o Warcie lubuskiej i Ujściu Warty.