Pilica: najdłuższy lewy dopływ Wisły

Pilica – najdłuższy lewy dopływ Wisły

Pilica to najdłuższy lewy dopływ Wisły i jedna z najpopularniejszych rzek kajakowych centralnej Polski. Liczy 319 km i przez większość biegu jest rzeką nizinną – szeroką, piaszczystą i spokojną. To właśnie łagodny nurt, czysta woda i piaszczyste dno sprawiają, że uchodzi za jedną z najprzyjaźniejszych rzek dla rodzin i początkujących.

Pilica dobrze sprawdza się na każdą skalę wyprawy. Poniżej Sulejowa ciągnie się kilkadziesiąt kilometrów łatwej wody, którą można podzielić na wygodne, jednodniowe odcinki, a wzdłuż trasy działa mnóstwo wypożyczalni. Rzeka jest na tyle długa, że pozwala też na kilkudniowy spływ przez lasy, łąki i zabytkowe miasteczka Nadpilicza.

Skąd wypływa i dokąd płynie Pilica

Pilica bierze początek z krasowych źródeł koło miejscowości Pilica, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Stąd płynie wielkim łukiem na północ i wschód, mijając Szczekociny, Koniecpol i Przedbórz, a następnie rozlewa się w Zalew Sulejowski. Poniżej zapory, przez Sulejów, Tomaszów Mazowiecki, Spałę, Inowłódz, Nowe Miasto nad Pilicą, Białobrzegi i Warkę, dociera do Wisły. Cała rzeka mierzy 319 km.

Kajakowo najciekawszy jest odcinek poniżej Zalewu Sulejowskiego – to tu Pilica jest najszersza, najbardziej piaszczysta i najlepiej zagospodarowana. Rzeka ma tam 20-30 metrów szerokości i średnio od pół do półtora metra głębokości, a jej dno tworzą jasne, piaszczyste łachy.

Zalew Sulejowski i parki krajobrazowe

W środkowym biegu Pilicę przegradza zapora, spiętrzająca Zalew Sulejowski – zbiornik o długości około 17 kilometrów, utworzony w 1974 roku. Powyżej zapory rzeka zmienia się w rozległe jezioro, popularne wśród żeglarzy, ale mniej atrakcyjne dla kajakarzy; dlatego szlak kajakowy zaczyna się zwykle dopiero poniżej zapory, w Sulejowie.

Dolinę Pilicy chronią trzy parki krajobrazowe: Przedborski, Sulejowski i Spalski. Dzięki nim rzeka na dużej długości płynie przez lasy i naturalne, mało przekształcone brzegi, a jej dolina należy do najładniejszych krajobrazowo w tej części kraju.

Spała, Inowłódz i Niebieskie Źródła

Nad Pilicą leży kilka miejsc, których nie sposób pominąć. W Tomaszowie Mazowieckim, tuż nad rzeką, znajdują się Niebieskie Źródła – rezerwat z krasowymi wywierzyskami o niezwykłym, błękitnozielonym odcieniu wody. Nieco dalej leży Spała, dawna rezydencja myśliwska carów, a później prezydentów Polski, do dziś otoczona rozległymi lasami.

W Inowłodzu nad rzeką stoi jeden z najstarszych zabytków regionu – romański kościół świętego Idziego z XII wieku. Niżej Pilica mija Nowe Miasto, Białobrzegi i Warkę, znaną z sadów i browaru. Dzięki temu spływ Pilicą łączy przyrodę z historią, a między kolejnymi odcinkami można zwiedzać zabytki Nadpilicza.

Odcinki spływu Pilicą: od Sulejowa do Warki

Pilicę najlepiej płynąć etapami. Górne odcinki, z Sulejowa przez Tomaszów Mazowiecki do Inowłodza, prowadzą obok Niebieskich Źródeł i Spały, przez najbardziej zagospodarowany fragment szlaku. Środkowy, malowniczy odcinek Inowłódz-Nowe Miasto to klasyk rodzinnego, weekendowego spływu. Dolne odcinki, przez Białobrzegi do Warki, wiodą szeroką, leniwą doliną ku Wiśle. Wszystkie odcinki zobaczysz na mapie poniżej – w trybie „Na spokojnie”, z udogodnieniami i stanem wody na trasie. A jeśli wolisz zaplanować spływ po swojemu, własną trasę wyznaczysz w trybie „Po swojemu”.

Zobacz szlak na interaktywnej mapie Kliknij, aby wczytać mapę z narysowanym przebiegiem trasy

Przeszkody i praktyka na Pilicy

Pilica jest rzeką łatwą – nie ma na niej bystrzy ani trudnej wody, a przenosek jest niewiele. Największym utrudnieniem bywa zapora Zalewu Sulejowskiego, którą omija się, zaczynając spływ poniżej, oraz pojedyncze jazy. Latem, przy niskim stanie, trzeba uważać na piaszczyste płycizny.

Sezon trwa od wiosny do jesieni; rzeka niesie wodę stabilnie, ale przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny stan wody. Podobnie spokojny, nizinny charakter ma leżąca nieopodal Radomka, również wpadająca do Wisły.